नेपालमा वैदेशिक रोजगारीमा ठगीको शिकार भएका श्रमिकहरूको संख्या बढ्दै, विभागको तथ्यांक चिन्ताजनक

नेपालमा वैदेशिक रोजगारीका अवसरहरू बढिरहेका भएता पनि, ठगीका घटनामा ठूलो वृद्धि भएको छ। वैदेशिक रोजगार विभागका अनुसार, २०८१/८२ आर्थिक वर्षमा मात्रै १२,७९० उजुरी दर्ता भएका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ४०% बढी हो। ठगीका घटनामा वृद्धि हुँदा, पीडितहरूको लागि न्याय पाउन कठिन बनेको छ।

विभागका अनुसार, हालसम्म १२,७९० दर्ता भएको ठगीका मुद्दाहरूमध्ये मात्र ७०० मुद्दा टुंगिएको छ, जसले कुल उजुरीको ११.९३% मात्र समाधान भएको देखाउँछ। यसका कारण, हजारौं नेपाली अझै न्याय र क्षतिपूर्ति पाउने आशामा छन्।

सन् २०८१/८२ मा दर्ता भएका ठगीका घटनामा १० अर्ब ३० करोड रुपैयाँभन्दा बढीको रकम ठगी गरिएको छ, तर विभागले पीडितलाई जम्मा ३२ करोड रुपैयाँ मात्र फिर्ता गराउन सकेको छ, जुन ठगीको कुल रकमको ३.১% मात्र हो।

वैदेशिक रोजगारीका लागि २०८१/८२ मा ८,३९,२६६ नेपालीले श्रम स्वीकृति लिएका छन्, जसमा ८८.७५% पुरुष र ११.२५% महिला छन्।

अघिल्लो वर्ष, वैदेशिक रोजगारीसँग सम्बन्धित ७,७६३ ठगीका उजुरी दर्ता भएका थिए। यस क्रममा २,६६७ मुद्दा मात्रै टुंग्याइएको थियो। ठगीका घटनाहरूमा सुधार गर्न समय लाग्ने कारण, विभागले अनुसन्धान र कारबाहीमा ढिलाइ भएको जनाएको छ।

हालैका तथ्यांकले विदेशी रोजगारीमा ठगीका घटनामा बढ़ोत्तरी भएको र नियमन प्रणालीले यसलाई प्रभावकारी रूपमा नियन्त्रण गर्न नसकेको संकेत दिइरहेको छ।

साथै, वैदेशिक रोजगारीका क्रममा नेपाली कामदारको मृत्युदर पनि बढिरहेको छ। २०८२ को साउन र भदौ महिनामा १४२ नेपाली कामदारको शव नेपाल ल्याइएको छ। यसरी हेर्दा, दैनिक औसतमा ४ जनाभन्दा बढी नेपाली श्रमिकको शव नेपाल फर्किने गरेको छ।

यो स्थिति वैदेशिक रोजगारीको जोखिमपूर्ण वास्तविकतालाई उजागर गर्दै, नेपाली श्रमिकहरूको सुरक्षा र संवेदनशीलता थप ध्यानाकर्षणको विषय बनेको छ।